Waarom de rekensom van een landelijk concern hier niet uitkomt

Brancheorganisatie Schoonmakend Nederland telt ongeveer 4.870 schoonmaakbedrijven met personeel en zo'n 120.000 werknemers. Vijf van die bedrijven hebben er meer dan tienduizend in dienst. De markt valt dus uiteen in een handvol concerns en enkele duizenden kleinere ondernemingen, en die twee groepen zijn op een ander soort opdracht gebouwd.

Een landelijk concern draait op contracten die groot genoeg zijn om een rayonstructuur, een planningsafdeling en een kwaliteitssysteem te dragen. Die kosten lopen door, of het object nu 600 of 6.000 vierkante meter is. Onder een bepaalde omvang gaat de overhead per vierkante meter zo hard omhoog dat de prijs onverkoopbaar wordt, of moeten de inzeturen zo krap dat het werkprogramma niet meer klopt.

Die grens staat zelden op een website, maar u merkt hem aan de reactie: geen offerte, of een offerte met een minimumafname die u niet nodig heeft. Vraag daarom naar de kleinste objecten die een aanbieder nu in onderhoud heeft; dat antwoord zegt meer dan de brochure.

Reistijd is betaalde werktijd

De cao Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf laat zien waar de rekensom op stukloopt. Werkt iemand achter elkaar op meerdere objecten, dan wordt de reistijd tussen die objecten vergoed op basis van het basisuurloon (artikel 37). Reistijd is dus geen post die u wegorganiseert, het zijn uren. Bovendien bedraagt de minimale uitbetaling per dienst een uur (artikel 14).

Voor een groot pand valt dat weg in de totale inzet. Voor een reeks kleine panden telt elke rit even zwaar, terwijl er soms maar een uur werk tegenover staat. Wat in de markt kantoorschoonmaak mkb heet, is daarmee geen verkleinde uitvoering van hetzelfde werk maar een andere logistiek: kleine objecten renderen alleen als ze dicht bij elkaar liggen en in een vaste route passen.

Wat dat in de praktijk voor een kleinere opdrachtgever betekent

• Wisselende gezichten. Een klein object is de sluitpost van de planning. Valt er iemand uit, dan wordt het grote contract als eerste bemenst. U krijgt een invaller die uw pand niet kent en dus ook niet weet dat de vergaderkamer op dinsdag altijd vuil is.

• Bereikbaarheid via een schil. Een melding gaat via een servicedesk, langs een objectleider met een groot rayon, naar de uitvoering. Bij een klein contract krijgt die keten weinig prioriteit.

• Minimumafnames en pakketten. Om de kostenstructuur kloppend te maken, komt er een minimum aantal uren of een standaardpakket op uw pand. U betaalt dan voor frequenties die u niet nodig heeft, of krijgt te weinig uren op de plek waar het misgaat.

Het instrumentarium van de branche is bovendien op grote contracten gebouwd. De cao kent aparte regels voor grote aanbestedingen, en die gelden pas bij objecten van 500.000 euro of meer per jaar (artikel 45), waaronder een verplichte werkdrukmeting rond de wisseling. Aan die meting moeten volgens het protocol van de RAS minimaal vijf medewerkers meedoen. Op een pand van 800 meter werken er zelden vijf.

Wees ook eerlijk over wat u zelf nodig heeft. Een formele kwaliteitsmeting volgens NEN 2075, de norm achter het VSR-kwaliteitsmeetsysteem, werkt met steekproeven over veel elementen. Op een kleine verdieping betekent een zinnige steekproef dat u vrijwel alles nameet. Een maandelijkse rondgang met de schoonmaker levert daar meer op.

Begin bij het ruimtetype, niet bij de vierkante meters

Een bruikbaar werkprogramma is geordend naar ruimte en gebruik, niet naar oppervlakte.

• Dagelijks of per aanwezige werkdag: sanitair volledig, pantry en koffiepunt, afval, entree en schoonloopzone, deurklinken en lichtschakelaars.

• Wekelijks: werkplekken en bureaus, vergaderruimten, stofzuigen van alle vloeren, spiegels en glasdeuren binnen, kantoorbeplanting als die er staat.

• Periodiek, twee tot vier keer per jaar: hoog stofwerk en armaturen, radiatoren en ventilatieroosters, dieptereiniging sanitair, machinaal vloeronderhoud, glasbewassing buiten.

• Jaarlijks of op afroep: tapijtreiniging, stoffering, opleveringsschoonmaak bij verhuizing of verbouwing.

Een archief of een lege flexverdieping mag op een lagere frequentie. Verplaats die uren naar sanitair en entree, want daar wordt uw pand beoordeeld.

Sanitair en pantry: hier ontstaan de meeste klachten

Het Arbeidsomstandighedenbesluit legt de basis bij u als werkgever neer: nabij de werkruimten moet een voldoende aantal toiletten zijn, met voldoende wastafels in of direct naast die ruimte (artikel 3.24). Over de staat waarin ze verkeren gaat de wet niet in detail, maar uw medewerkers wel.

In de praktijk zijn de meeste sanitairklachten geen schoonmaakklachten maar voorraadklachten: geen zeep, geen papier, een volle afvalbak. Leg daarom vast wie bijvult en waar de voorraad staat. Doet de schoonmaker dat, dan hoort het in het werkprogramma en niet in de goede wil van wie er toevallig loopt.

Twee dingen worden vaak vergeten. Kalkaanslag onder de waterlijn en achter de kraan vraagt periodiek een zure reiniger, ander werk dan de dagelijkse ronde. En een pantry lost u niet op met schoonmaak alleen: een koelkast waar niemand eigenaar van is blijft een probleem, hoe vaak er ook wordt gepoetst. Maak daar een huisregel van en geef de schoonmaker een vast moment om die koelkast leeg en schoon op te leveren.

Het vloertype bepaalt wat er moet gebeuren

Veel vermijdbare schade in kantoren zit in vloeren die verkeerd worden onderhouden. Linoleum is het duidelijkste voorbeeld. Forbo, een van de grote fabrikanten, schrijft voor Marmoleum een pH-neutraal reinigingsmiddel voor en waarschuwt dat producten met een hoge pH-waarde schade en verkleuring kunnen veroorzaken. Schuurpoeder en schurende middelen zijn niet toegestaan, en van het gangbare padsysteem mogen de bruine en zwarte pads er niet op.

Dat betekent iets voor uw contract. Vraag welk middel en welke pad er op uw vloer gaan en laat dat vastleggen. Een schoonmaker die overal dezelfde alkalische allesreiniger gebruikt is niet duurder, maar kost u wel een vloer.

Het loont ook om aan de voorkant te beginnen. Forbo stelt dat tot tachtig procent van het vuil in een gebouw via schoenen binnenkomt en adviseert een schoonloopzone die bij voorkeur langer is dan zes strekkende meter. Voor de meeste entrees is dat fors, maar elke meter mat scheelt onderhoud daarachter. Voor het machinale werk daarna kunt u terecht bij gespecialiseerde vloerenreiniging voor bedrijfspanden en kantoren.

Glasbewassing en gevelwerk in een beweging

Bij glasbewassing gaat het niet om het glas maar om de bereikbaarheid. Het Arbobesluit spreekt van valgevaar bij een mogelijke val van 2,5 meter of meer en verplicht dan tot een veilige werkplek of doelmatige hekwerken; collectieve beschermingsmaatregelen gaan daarbij voor individuele (artikel 3.16). Zodra u boven de begane grond werkt, bepaalt de gekozen toegangstechniek dus een groot deel van de kosten, niet het aantal ruiten.

Zonde dus om dat moment maar voor één ding te gebruiken. Staat er toch een hoogwerker, combineer dan de glasbewassing van bedrijfspanden en hoogbouw met het reinigen van kozijnen, dakranden en luifels, en zet zo nodig meteen de gevelreiniging in dezelfde ronde. Twee keer mobiliseren voor werk dat gelijktijdig bereikbaar is, is de duurste variant.

Over frequentie geen dogma: voor een pand aan een drukke doorgaande weg of onder bomen is vier keer per jaar verdedigbaar, op een rustig bedrijventerrein is twee keer meestal genoeg. Kijk naar de vervuilingsgraad, niet naar het standaardpakket.

Overstappen zonder gat: wat artikel 44 van de cao regelt

De angst voor een gat houdt veel opdrachtgevers vast aan een partij die niet levert. Die angst is grotendeels onterecht, want de cao regelt de personele continuïteit voor u.

Er is sprake van contractswisseling zodra een ander schoonmaakbedrijf hetzelfde of vrijwel hetzelfde object krijgt door heraanbesteding. De nieuwe werkgever moet dan een arbeidsovereenkomst aanbieden aan de medewerker die er op dat moment werkt, mits die er minimaal anderhalf jaar is en een geldig identiteitsbewijs heeft. Uitzend- en payrollperioden tellen mee. Een door de branche erkend diploma is alleen vereist van wie op of na 1 januari 2012 nieuw in dienst kwam. De cao kent ook uitzonderingen, onder meer voor de objectleider en voor wie langer dan 26 weken arbeidsongeschikt is.

Belangrijk detail: er staat geen ondergrens in. De bepaling geldt net zo goed voor uw verdieping van 500 meter als voor een ziekenhuis. Uw vaste schoonmaker kan dus gewoon mee, met dezelfde werktijden en hetzelfde aantal uren.

De termijnen bepalen uw planning. De oude werkgever informeert de medewerkers ten minste drie maanden voor de wisseling en levert hun gegevens binnen vijf werkdagen aan de nieuwe werkgever, gerekend vanaf het moment dat bekend is wie overneemt. Die doet zijn aanbod binnen vier weken daarna en uiterlijk tien werkdagen voor de wisseling; de medewerker beslist binnen zeven werkdagen.

Reken dus op een aanlooptijd van ongeveer drie maanden en zeg niet op voordat de vervanger rond is. Leg de overdracht van sleutels, alarmcodes en passen schriftelijk vast, spreek af wie de verbruiksartikelen overneemt, en laat het nieuwe werkprogramma opstellen na een opname ter plaatse in plaats van op basis van de oude offerte. Plan de overstap niet rond de kerst of midden in de vakantieperiode: dan is er aan beide kanten geen bezetting om iets recht te trekken.

Zoekt u een partij die panden van deze omvang bewust wel aanneemt, let dan op een dichte routestructuur in uw regio. Wij werken vanuit Zaandam aan kantoorschoonmaak voor het mkb in Noord-Holland en als professioneel schoonmaakbedrijf voor zakelijk vastgoed. Vraag een vrijblijvende prijsindicatie aan of neem contact op voor een opname ter plaatse.

Bronnen

• Cao in het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf 2024-2026 (RAS), artikelen 14, 37, 44 en 45.

• Protocol Werkdrukmeter Schoonmaak- en Glazenwassersbranche (RAS).

• Schoonmakend Nederland, sectorcijfers over bedrijven en werknemers.

• Arbeidsomstandighedenbesluit, artikel 3.16 (valgevaar) en artikel 3.24 (toiletten en wastafels).

• NEN 2075:2018, Kwaliteitsmeetsysteem en procescontrolesysteem voor de schoonmaakdienstverlening.

• Forbo Flooring Systems, Floor Care reinigings- en onderhoudsadvies Marmoleum.

Dit artikel is algemene voorlichting. Cao-bepalingen worden periodiek herzien; controleer bij een concrete contractswisseling de dan geldende tekst. Laatst gecontroleerd op 8 augustus 2026.