Waarom een kleine vlek onevenredig veel kost

De cellen in een paneel staan in serie: de zwakste cel bepaalt de stroom door de hele reeks, dus één cel in de schaduw remt alle andere af. Daarom zitten er bypassdiodes in de aansluitdoos; die schakelen een heel deel van het paneel uit zodra de belemmering te groot wordt. Een enkel blad kan zo een substantieel deel van dat paneel stilleggen. Bij langdurige afdekking speelt hotspotvorming: de afgedekte cel neemt vermogen op in plaats van te leveren en wordt warm, met kans op blijvende schade.

Regen is geen reiniging

Regen spoelt losliggend stof weg, maar niet de vettige film waarin roet en pollen zich hechten, en droogt op met vuilranden waar het water is blijven staan. Het aluminium frame steekt iets boven het glas uit, waardoor vuil zich ophoopt langs de onderrand, precies waar het een hele cellenrij raakt.

Zuiver water, zachte borstel, geen druk

Reinigen gebeurt met zuiver water — osmose- of demiwater — en zachte borstels. Zuiver water bevat geen mineralen en droogt daarom vlekvrij op; hard leidingwater laat bij opdrogen kalkranden achter. Reinigingsmiddel hoort er niet in: het laat een film achter waar nieuw vuil aan hecht en kan de antireflectielaag aantasten. Hoge druk evenmin; die kan water langs de framerand en de afdichting persen en het laminaat belasten. Krassen zijn het onherstelbare deel: ze verstrooien licht en tasten de coating aan. Schuursponzen en glasschrapers horen daarom niet op een paneel.

Niet reinigen op een heet paneel

Op een warm dak droogt water vrijwel direct op, waardoor strepen en vuilresten achterblijven en de reiniging weinig oplevert. Fabrikanten adviseren te reinigen op een koel paneel: vroeg, laat of bij bewolking. Daarmee blijft het temperatuurverschil tussen glas en water beperkt.

Veilig op het dak

Dit is werken op hoogte: randbeveiliging of persoonlijke valbeveiliging, aandacht voor lichtstraten en andere breekbare dakdelen, en een windbeoordeling vooraf. Waar het kan wordt vanaf de grond of de dakrand met een telescoopsteel gewerkt. Op de panelen zelf lopen hoort niet; dat kan celbreuk geven die van buiten niet zichtbaar is en pas later in de opbrengst opvalt.

Hoe vaak is zinvol

Een vast schema past niet op elk dak. Bepalend zijn:

• de hellingshoek — hoe vlakker, hoe langer vuil blijft liggen

• de omgeving: bomen, agrarisch gebied, industrie, kust of een drukke weg

• vogeldruk en nestgelegenheid rond het dak

• de gemeten opbrengst; aanhoudende terugval bij gelijke instraling is een signaal

Vraag bij een offerte na welk water wordt gebruikt, of er drukloos en zonder middelen wordt gewerkt, hoe de valbeveiliging is geregeld en of frames en bekabeling worden nagelopen.