Wat betonrot is

Gewapend beton beschermt zijn eigen wapening: het poriewater is sterk alkalisch en houdt op het staal een dun passiveringslaagje in stand. Die bescherming verdwijnt op twee manieren. Carbonatatie verlaagt de pH doordat koolstofdioxide uit de lucht het beton binnendringt; het beton wordt minder alkalisch en de passiveringslaag valt weg. Chloriden doen hetzelfde, maar plaatselijk: strooizout op galerijen en zeelucht in de kustzone. Roest neemt meer ruimte in dan het staal waaruit het ontstaat, en die druk laat het beton scheuren en afdrukken. Een dunne betondekking versnelt het verloop.

Een constructief signaal

Afgebroken beton en roestsporen zijn het eindpunt van een proces dat al jaren loopt. Waar het beton eraf ligt is de wapening zichtbaar aangetast; waar het nog vastzit kan het net zo ver zijn. Bij uitkragende galerij- en balkonvloeren draagt de bovenwapening de plaat: juist het staal dat het dichtst onder het loopvlak ligt, waar water en chloriden binnenkomen. Doorsnedeverlies raakt daar de draagkracht.

Hoe herstel gaat

Eerst de omvang: afkloppen op hol klinkend beton, dekking meten, carbonatatiediepte en zo nodig chloridegehalte bepalen. Daarna gaat al het losse en aangetaste beton weg, tot de wapening rondom vrij ligt, ook aan de achterkant. Het staal wordt ontroest tot blank metaal en behandeld; bij te veel doorsnedeverlies wordt bijgelegd of vervangen. De reparatiemortel moet qua sterkte, krimp en uitzetting bij de ondergrond passen en wordt in lagen aangebracht. Nabehandelen voorkomt krimpscheuren; een dampopen afwerking remt hernieuwde carbonatatie.

Voegen: kit, dilatatie en metselwerk

Voegreparatie kent twee families. Kit- en dilatatievoegen zijn bewegingsvoegen: verharde of gescheurde kit wordt volledig uitgesneden, de flanken gereinigd en geprimerd, en een rugvulling zorgt dat de kit alleen aan twee zijden hecht. Metselwerkvoegen worden op voldoende diepte uitgehakt of uitgeslepen en opnieuw gevuld met mortel die niet harder mag zijn dan de steen; te harde voegmortel verplaatst de schade naar de baksteen zelf.

Waarom dichtsmeren het erger maakt

Een laag mortel of verf over roest sluit vocht in: de corrosie gaat eronder door, de reparatie laat los en de schade komt groter terug. Het herstellen van alleen de zichtbare plek kan bovendien het elektrochemische evenwicht verschuiven, waardoor de aantasting naast de reparatie op gang komt.

Wanneer een constructeur nodig is

Bij zichtbaar doorsnedeverlies in de hoofdwapening, bij scheuren die door de plaat lopen, bij grote aaneengesloten schadevlakken en bij alles wat uitkraagt. Voor uitkragende galerij- en balkonvloeren van oudere woongebouwen is een constructieve beoordeling gebruikelijk; laat een constructeur vaststellen wat voor uw complex geldt.